banner
anasayfa
ayinbitkisi
arsiv
bos1
baglantilar
iletisim
kitap
palmiye böceði
basýnda
siteyioneriniz
ulasim
intro

Peyzajda 4.Boyut, ülkemizde bilinmeyen veya yeteri kadar tanınmayan bitkiler hakkında, profesyonel ve amatörlere bilgi verilmesi amacı ile hazırlanan bir programdır. Her ay yeni bir bitki tanıtımı yapılmakta, Palmiye Merkezi deneyimleri de aktarılmaktadır.

Palmiye Merkezinin bir hizmeti olan, bu programın sizin veya bir arkadaşınızın e-posta adresine gönderilmesini arzu ediyorsanız, lütfen abone olunuz (abone olmak tamamen ücretsizdir, adresinize herhangi bir reklâm gönderilmeyecektir).

PEYZAJDA 4.BOYUT'a  abone olmak istiyorum>>>>>>>           Arkadaşımı öneriyorum>>>>>>




2020 YILI ARŞİVİ 2019 YILI ARŞİVİ 2018 YILI ARŞİVİ
2017 YILI ARŞİVİ 2016 YILI ARŞİVİ 2015 YILI ARŞİVİ
2014 YILI ARŞİVİ 2013 YILI ARŞİVİ 2012 YILI ARŞİVİ
2011 YILI ARŞİVİ 2010 YILI ARŞİVİ 2009 YILI ARŞİVİ
2008 YILI ARŞİVİ 2007 YILI ARŞİVİ 2006 YILI ARŞİVİ
2005 YILI ARŞİVİ 2004 YILI ARŞİVİ

PEYZAJDA 4. BOYUT Mart 2021

uploads/23032021181146/Slayt5.JPG

CARİSSA MACROCARPA - NATAL ERİĞİ

Carissa, Apocynaceae (Zakkumgiller) ailesine ait bir cinstir. Apocynaceae ailesi, 400 cins ve 4555 dolayında türü içeren, çiçekli bitkilerden oluşmaktadır. Apocynaceae kelimesi, Yunanca “köpekten uzak tut” onu kolayca öldürür anlamına gelmektedir. Genelde tropik ve subtropik bölgelerde yaşayan, bu bitkiler; çalı, sarmaşık veya otsu yapıdadır. Bu aile türlerinin çoğu zehirlidir, bazıları tıpta kullanılmaktadır.

uploads/23032021181146/Slayt7.JPG

Apocynaceae ailesinin, süs bitkisi olarak kültüre edilmiş olan, birçok türü vardır. Bulardan özellikle dikkati çekenleri; Adenium obesa (Çöl Gülü), Mandevilla splendens (Mandavilla), Allamanda cathartica (Altın Trompet), Plumeria alba (Plumerya), Nerium oleander (Zakkum), Vinca major (Cezayir Menekşesi), Asclepias curassavica (Kan Çiçeği), Hoya carnosa (Mum Çiçeği), Thevetia peruviana (Peru Zakkumu), Trachelospermum jasminoides (Acem Yasemini), Amsonia elliptica (Mavi Yıldız) Carissa bispinosa (Natal Eriği) dır.

Carissa macrocarpa herdem yeşil, kompakt yapıda, geniş yapraklı, hızlı büyüyen bir çalıdır. Carissa Hintçe’de bu cins bitkilerden birine verilen addan gelmektedir. Tür adı Macrocarpa, Yunanca büyük-meyve kelimelerinden oluşturulmuştur. Bitkinin boyu genellikle 1-2 metredir, nadiren 4 metre yüksekliğe ulaşabilir. Doğal olarak Güney Afrika ve Mozambik’de denize yakın kumsal veya ormanlarda bulunmaktadır.

Natal Eriği’nin olgun kırmızı renkteki meyvesi hariç, tüm kısımları zehirlidir. Bitkinin 3-6 cm boyutlarında, oval veya yuvarlak şekilli, parlak, koyu yeşil renkteki yaprakları, dalcıklardan karşılıklı olarak çıkarlar. Yaprakların ucu hafif sivri olarak görülür. Dallarda Carissa spinosa daki gibi Y şeklinde dikenler vardır, ancak Carissa macrocarpa’nın dikenleri diğerine göre daha az ve daha kısadır. Genç dallar yeşil renktedir, bitkinin tüm kısımlarında lateks denilen, beyaz-sütsü bir sıvı bulunmaktadır. Bitki en fazla ilkbahardan, yaz ortasına kadar çiçek açmaktadır, ancak yıl boyunca tek tük çiçekler görülmeye devam eder. Yıldız şeklinde, beyaz renkli, 5 petalli olan çiçekler, 3-5 cm çapındadır, narenciye çiçekleri benzeri hoş bir kokuları vardır. 2-4 cm uzunluğunda, oval şekilli meyveleri, önceleri yeşildir, olgunlaşınca koyu kırmızı veya mor renge dönüşürler. Çiçekten sonra meyvenin oluşması 60 gün kadar sürmektedir, en fazla meyve yaz sonunda oluşur. Yenilebilen meyveler, C vitamin, magnezyum ve fosfor bakımından zengindir.

uploads/23032021181146/Slayt6.JPG

Carissa macrocarpa doğasında, deniz kıyılarına yakın yerlerde bulunduğundan, tuzlu su serpintisine, kuvvetli rüzgâra ve topraktaki tuzluluğa dayanıklıdır. Fazla bakıma gereksinim göstermeyen bir bitkidir, güneş veya yarı gölgede büyümesine devam eder. Toprak bakımından seçici değildir, her türlü toprakta yetişir. Dona fazla dayanıklı olmayıp, kısa süreli -4°C ye dayanabilir.

Natal Eriği, mükemmel bir çit bitkisidir. Tuzlu suya dayanıklı olduğundan, özellikle deniz sahillerinde tercih edilir. Kesintisiz ve tam engellemeye yönelik bir çit için, bitkiler 100 cm ara ile dikilmelidir. “Green Carpet” (Yeşil Halı) varyetesi, ılıman iklim ülkelerinde yer örtücü olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Bu varyetenin yüksekliği 40 cm i geçmemektedir. Bitki gerek olduğunda budanmalıdır. Üretim tohum veya çelikleme ile yapılır.

Anavatanlarında Carissa çiçeklerinin tozlaşması, gece uçan değişik cins böcekler tarafından yapılmaktadır. Bu böceklerin bulunmadığı bazı ortamlarda, bitkiden meyve alınamaması, bitkinin kendine kısır olması ile izah edilmektedir. Yapay dölleme yapılan bu bitkilerin, meyve verdiği görülmüştür.

Peyzajda kullanımı: Natal Erik’leri (Carissa macrocarpa ve Carissa bispinosa) parlak, koyu yeşil yaprakları, beyaz çiçekleri ve göz alıcı kırmızı renkli meyveleri ile karşıtlık yaratarak, dekoratif bir görünüm oluştururlar. Bitkiler saksıda büyütmeye, yarı gölgeye kalmaya, bonsai yapılmaya ve budamaya uygun olmaları nedenleri ile tercih edilirler.

Carissa’lar; grup dikiminde, yer örtücü olarak, espaliyer veya çit yapmak için kullanılabilirler. Bu bitkiler ile yapılan formal veya informal çitler çok güzel görüntü sağlamaktadır.

Meyveler taze yenilebildiği gibi, pişirilerek de tüketilmektedir. Reçel ve marmelatları yapılmaktadır. Meyve üretimi için birçok yeni varyeteler üretilmiştir.

uploads/23032021181146/Slayt1.JPG

uploads/23032021181146/Slayt2.JPG

uploads/23032021181146/Slayt3.JPG

 uploads/23032021181146/Slayt4.JPG 

PEYZAJDA 4. BOYUT Şubat 2021

uploads/21022021103457/Slayt6.JPG

                                     CARİSSA BİSPİNOSA – NATAL ERİĞİ

Carissa, Apocynaceae (Zakkumgiller) ailesine ait bir cinstir. Apocynaceae ailesi, 400 cins ve 4555 dolayında türü içeren, çiçekli bitkilerden oluşmaktadır. Genelde tropik ve subtropik bölgelerde yaşayan, bu bitkiler; çalı, sarmaşık veya otsu yapıdadır. Bu aile türlerinin çoğu zehirlidir, bazıları tıpta kullanılmaktadır.

Apocynaceae ailesinin, süs bitkisi olarak kültüre edilmiş olan, birçok türü vardır. Bulardan özellikle dikkati çekenleri; Adenium obesa (Çöl Gülü), Mandevilla splendens (Mandavilla), Allamanda cathartica (Altın Trompet), Plumeria alba (Plumerya), Nerium oleander (Zakkum), Vinca major (Cezayir Menekşesi), Asclepias curassavica (Kan Çiçeği), Hoya carnosa (Mum Çiçeği), Thevetia peruviana (Peru Zakkumu), Trachelospermum jasminoides (Acem Yasemini), Amsonia elliptica (Mavi Yıldız) Carissa bispinosa (Natal Eriği) dir.

uploads/21022021103457/Slayt1.JPG

Carissa bispinosa herdem yeşil, dikenli bir çalıdır, 5 metre yüksekliğe ulaşabilir. Genelde, fazla yükselmeyen bir çalıdır. Ana gövde, bir çok gövde ve dallara ayrılmaktadır. Doğal olarak Uganda’dan Güney Afrika Cumhuriyetine kadar olan coğrafi bölgelerde bulunmaktadır. Carissa, bu cins bitkilerin Hintçe (Hint kültürü Orta ve Güney Afrika’da ağırlıklı olarak bulunmaktaydı) adından gelmektedir. Bispinosa kelimesinin Latince anlamı, iki-dikenli demektir, bitki dalcıklarının uçlarında bulunan, uzun çatal şeklindeki dikenlerini tarif etmek için verilmiştir.

Natal Eriği’nin dalları, çatal şeklinde dikenlerle kaplıdır. Diken, bir veya iki çatallı olabildiği gibi, bazen tek, nadiren de olmayabilmektedir. Karşılıklı çıkan, kısa saplı yaprakların kenarları düzgündür, oval, geniş oval veya eliptik şekilde 10-70 x 10-35 mm boyutlarında olurlar. Yaprakların üstü parlak koyu yeşil, altları ise soluk renktedir, uçları dikensi olarak görülür. Bitki özsuyu sütsü görünümdedir.

Carissa bispinosa, genelde iki evcikli (dioecious) bir bitkidir, bitkiler erkek veya dişi olurlar. Bazı bireylerin çiçeklerinde ise hem erkek, hem de dişi organ bulunduğundan (monoceous), meyve ve tohum yapmak için, başka cinsten bir bitkiye gereksinimleri yoktur. Bitki, ilkbahar ve yaz aylarında, pembe-beyaz renkli, güzel kokulu, küçük yıldız şeklinde, salkım halinde çiçekler açar. Bu çiçekler sonradan, oval, parlak kırmızı renkte meyvelere dönüşür. Bitki üzerinde çiçek ve meyveler aynı zamanda görülebilmektedir. Hoş kokulu meyvenin, ince kabuğu sütlü olmasına karşın tatlıdır, tüm meyve soyulmadan yenilebilir. Natal Eriği çiçekleri, kuşlar, arılar ve kelebekler için çekicidir. Meyveler, mineral tuzlar, özellikle C vitamini bakımından zengindir.

Carissa bispinosa, nemli ama drenajı iyi olan, organikten zengin toprakları sever. Yarı gölge veya güneş ortamda iyi gelişir. Kuraklığa, rüzgâra, sıcağa ve denizden esintiyle gelen sulara dayanıklıdır. Bitkinin dona dayanıklılığı fazla değildir, kısa süreli  -4°C soğuğa dayanabilir. Üretimi çelikle veya tohumla yapılır. Etrafa fazla saçılan bitkilere, şekil budaması yapılabilir. Bugün bitkinin birçok varyetesi elde edilmiş ve kullanılmaktadır. Bunlar arasında; bodur, yayılıcı veya odunsu gövdeliler bulunmaktadır.

Peyzajda kullanımı: Natal Eriği’nin süs bitkisi olarak, dekoratif bir önemi vardır. Bitki kendi içinde, parlak, koyu yeşil yaprakları, beyaz çiçekleri ve göz alıcı kırmızı meyveleri ile güzel bir kontrast oluşturur. Çiçeklerinin hoş kokusu nedeni ile de tercih edilebilir. Özellikle ılıman iklimi olan yörelerde, deniz yakınında, çok iyi bir gelişme gösterir. Bitki kuraklığa dayanıklı olduğundan, kurakçıl bahçeler için tercih edilebilir. Saksıya uygun bir bitkidir, soğuk yörelerde, saksıda yetiştirilip, kışın içeri alınabilir. Budamaya uygun bir bitki olduğundan, bonsai için de kullanılmaktadır.

Doğal çit için kullanılan bir bitkidir, dikenli dalları nedeni ile insan ve hayvanların geçişini engeller. Ayrıca güzel görüntüsü ve meyveleri nedeni ile süs çiti olarak da kullanılmaktadır. Çit yapılması istendiğinde, bitkiler 1 metre aralıklarla dikilmelidir.

 

uploads/21022021103457/Slayt2.JPG

uploads/21022021103457/Slayt3.JPG

uploads/21022021103457/Slayt4.JPG

 uploads/21022021103457/Slayt5.JPG 

PEYZAJDA 4. BOYUT Ocak 2021

uploads/14012021072608/Slayt6.JPG

KALANCHOE SYNSEPALA – YÜRÜYEN KALANÇO

Kalanchoe, tropik iklim bölgelerinde yaşayan, 125 kadar türü kapsayan, Crassulaceae (Damkoruğu) ailesine ait sukulent bitki cinsidir. Bu cins genellikle eski dünyaya aittir, 60 türü Madagaskar’dan olmak üzere, 116 tür Afrika’dandır. Yalnız 1 tür Amerika Kıtası’nda, diğer türler de Uzak Doğu ve Çin’dedir. Türlerin çoğu gösterişli ve kültürleri kolay olduğundan, süs bitkisi olarak kullanılırlar. Kalanchoe kelimesi Çince “kalan chauhuy”, “düşer ve büyür” den gelmektedir. Cinsin bazı türlerinde, bitkilerin yaprak uçlarında oluşan bitkiciklerin, uygun ortamda büyümesinden dolayı verilmiştir. Ailenin çoğunluğu çalı veya çok yıllık gövdesiz bitkilerdir, ancak tek ve 2 yıllık bitkiler de bulunmaktadır. Bu cinsin en büyüğü olan Kalanchoe beharensis 4 m yüksekliğe erişebilmektedir ancak türlerin çoğu 1 m den daha kısadır. Kalanchoe cinsinin bitkilerinin bir kısmı erkek ve dişi organa gereksinim göstermeden, yaprak uçlarında olan küçük bitkiciklerle (plantlet) çoğalabilmektedir.

uploads/14012021072608/Slayt5.JPG

Kalanchoe synsepala (Damkoruğu) Crassulaceae ailesine ait, çok yılık stolonlu bir türdür. Tür, Kalanço ailesinin stolon ile çoğalan tek bireyidir. Synsepala Yunanca “syn” birlikte ve “sepalum” sepal kelimelerinden gelmektedir. Kalanchoe gentyi ve Kalanchoe trichantha sinonim olarak kullanılmaktadır. Bitki doğal olarak, orta ve orta-güney Madagaskar’ın, kayalık ve güneşli yerlerinde bulunmaktadır.

Yürüyen Kalanço’nun dallanmayan, tüylü, kısa bir gövdesi vardır. Dik veya yatık olan gövde 40 cm e kadar uzayabilir. Güzel görünüşlü bitki, seçilen kültür ve varyasyonlara bağlı olarak değişik şekillerde olabilir. Genelde en fazla rastlanan formu, gri yeşil geniş yapraklı ve yaprak kenarları kırmızı-mor renkte olanlardır. Gövde ucunda bulunan, rozet yapı gösteren, az sayıdaki yaprakların sapları çok kısa veya yoktur. 15 cm uzunluk ve 6 cm genişliğe erişebilen yaprakların kenarlarında dişler, dişlerin hemen altında kırmızı-mor renkte bir bant bulunur. Yaprak kenarları dişli olabildiği gibi bazen düz veya parçalı görünümde olabilmektedir.

Bitkiye Yürüyen Kalanço denilmesinin nedeni; anne bitkinin stolonlarının (çıkardığı saplar üzerinde çiçek açıp yeni yavrular oluşturması) uzakta toprağa değerek köklenip ilerlemesinden dolayıdır. Anneden çıkan saplar 80 cm kadar uzağa gidebilmektedir. Sap ucundaki küçük çiçek öldükten sonra anne bitkinin minyatürü bir bitki oluşur ve toprağa kök atar. Anne bitki verdiği stolonlar ile yanlara genişler, bu arada oluşan yeni bitkiler de daha uzaklara stolonlar verirler. Doğada genç ve yaşlı bitki stolonlarının birbirine girmesi ile karmaşık bir ağ görünümü ortaya çıkmaktadır. Olgun bitkiler, ilkbaharda küçük, krem-beyaz renkte, kırmızı antherleri bulunan çiçek açarlar.

Kalanchoe synsepala bakımı kolay, kuraklığa dayanıklı bir bitkidir. Güneşe dayanıklı olmakla birlikte, hafif gölgede daha iyi gelişir. Dona dayanıklı değildir, kısa süreli -2 °C soğuğu atlatabilir. Üretimi bulbiller (stolon) veya tohumla yapılır.

Peyzajda Kullanımı: Yürüyen Kalanço özellikle ilgi çekici, renkli yaprakları ve stolonları nedeni ile yetiştirilmektedir. Kuraklığa dayanıklı olduğu için kurakçıl peyzaja uygundur. Don olmayan yörelerde, sukulent ve kaya bahçeleri için iyi bir seçimdir. Stolonların da yeni stolonlar oluşturması ile genç ve yaşlı bitkiler geniş alanları halı gibi kaplarlar.

Don tehlikesi olan yörelerde bitki saksı veya askılı saksılarda yetiştirilmeli, soğuk mevsimde iç mekâna nakil edilmelidir.

uploads/14012021072608/Slayt1.JPG

uploads/14012021072608/Slayt3.JPG

uploads/14012021072608/Slayt2.JPG

 uploads/14012021072608/Slayt4.JPG